DÜNYA'DA  ORGANİK TARIM  UYGULAMALARI 1970'li yılların başlarında insanlar sentetik kimyasalların ve  gübrelerin olumsuz etkilerini kendilerinde ve çevrelerindeki doğa üzerinde gözlemlemeye başladıkça, her ülkede organik tarım  içerisinde bağımsız çalışmalar ortaya çıkmıştır. 1974 yılında ise tüm dünyadaki organik tarım hareketlerini bir çatı altında toplamak ve düzenlemek amacıyla Uluslararası Organik Tarım Hareketleri Federasyonu (IFOAM) teşkilatı kurulmuştur. Bu organizasyon sayesinde tüm gelişmeler, üyeleri tarafından takip edilebilmekte ve çiftçilere aktarılmaktadır. Dünya'da Organik Tarım,  toplam 130 ülkede ve 31.8 milyon ha. tarım alanında, 19.7 milyon ha. orman alanında üretilmekte ve 623.174 işletmede organik üretim yapılmaktadır. Dünya'da organik tarımsal ürünler üretimi çoğunlukla gelişmekte olan ülkelerce yapılmakta ve dış satıma sunulmaktadır. Gelişmiş ülkeler ise dış alımcı konumunda bulunmaktadırlar. Dolayısıyla Türkiye için organik ürünler pazarındaki rakip ülkeler gelişmekte olan ülkeler, hedef pazarlar ise gelişmiş ülkeler olmaktadır. Organik pazarlar bakımından dünyadaki önemli ülkelerden bir diğeri deAvustralya'dır. Avustralya'da tüketiciler yeşil gıdaların daha temiz olduklarına inanmaktadırlar. Organik Tarım Hareketleri Federasyonu, organik üretime başlama maliyeti ve dönüşüm masrafları nedeniyle üretimi teşvik edici önlemler almaktadır. Önemli organik ürünler arasında; hayvansal ürünler, yoğurt, lahana türü sebzeler ile yünlü mamuller bulunmaktadır. Organik gıda pazarının yıllık büyüme oranı %25' dir ve önümüzdeki beş yıl içinde organik tarım üretimini %50'ye çıkartmayı hedeflemektedir. ABD' de,  0-2, Almanya' da 2-6 yaş grubu çocuk mamalarının üretiminde organik ürünlerin kullanılmasını zorunlu kılan yasaların çıkması, AB ülkelerinde 0-5 yaş grubu için benzer kararlar alınması ile konu büyük bir ticari boyuta da ulaşmıştır. Migros ve Carrefour gibi uluslararası firmalar organik ürün satışı için  standlar açmakta;  Hipp, Nestle ve Danone gibi firmalar organik bebek maması üretmekte; Swissair havayolları ise Almanya bağlantılı uçuşlarında organik mönü sunmaktadır. DÜNYA'DA  ORGANİK  ÜRÜN ÜRETİCİSİ OLAN ÜLKELER  VE  ÜRETİLEN ORGANİK  ÜRÜNLER I. Bitkisel Ürünler Ülkeler Sebzeler,Kökler, Yumrular ABD ve AB ülkeleri(patates, domates, havuç, soğan); İsrail, Arjantin, Mısır; Brezilya(sebze), Şili, Kosta Rika, Gana,  Hindistan, Meksika,  Polonya,  Tunus, Türkiye, Uganda, Uruguay . Baklagiller ABD(kuru fasulye), Arjantin, Brezilya, Mısır, Honduras, Hindistan, Meksika, Nikaragua, Peru, Türkiye(mercimek,nohut), Mısır (bezelye), AB ülkeleri(bezelye, mercimek, barbunya, beyaz kuru fasulye, nohut). Baharatlar ve tıbbi bitkiler Mısır, Hindistan, Malavi, Tanzanya, Arjantin, Brezilya, Çin, Kolombiya, Korsika, Guatemala, Endonezya, Jameika, Meksika, Fas, Nikaragua, Papua Yine Gine, Filipinler, Sri Lanka, Togo, Tunus, Türkiye, Uganda, Zimbabwe, AB ülkeleri(adaçayı, lavanta, maydonoz), Komor adaları(vanilya), Kosta Rika, Guetamala, Endonezya, Madagaskar, Meksika, Paua Yeni Gine, Tongo, Uganda. Yaş meyveler ABD, AB ülkeleri, İsrail, Avustralya, Şili,Arjantin, Akdeniz Ülkeleri, Afrika, Dominik Cumhuriyeti(muz), Latin Amerika ve Karaibler(muz,mango), Şili, İtalya, Yeni Zelanda; Macaristan ve Arjantin(üzümsü meyveler), Brezilya, Burkino Faso, Fas, Kameron, Filipinler, Gana, Guatemala, Haiti, Hondorus,Güney Afrika, Sri Lanka, Tanzanya, Senegal, Sudan, Uganda, Zimbabwe, Kanada, Şili, Meksika, Hindistan, Sudan , Togo, Tunus, Türkiye, Venezuella. Kuru meyveler Türkiye, ABD,Kaliforniya(kuru üzüm), Akdeniz ülkeleri, Cezayir (mısır),İsrail (hurma), Latin Amerika, Arjantin, Kolombiya, Kosta Rika, Togo, Tunus, Fas, Uganda, Sri Lanka, Hindistan, Polonya , Macaristan. Sert kabuklu meyveler Türkiye, ABD(badem), İtalya ve  İspanya( badem,fındık), Fransa(ceviz), Latin Amerika(ceviz), Brezilya, Arjantin(yer fıstığı), Gana, El Salvadaor, Guatemala, Honduras, İsrail(yer fıstığı), Meksika, Madagaskar, Hindistan (yer fıstığı), Brezilya, Çin, Kolombiya. Kakao, kahve, çay (Kahve)Meksika, Bolivya, Brezilya, Kolombiya, Kosta Rika, Dominik, Etiyopya, Guatemela, Haiti, Honduras, Hindistan, Madagashar, Malavi, Nikaragua, Papua Yeni Gine,  Peru, Filipinler, Sri Lanka, Togo, Trinidad Tobago, Uganda, Hawaii, Venezuella(Çay) Hindistan, Sri Lanka, Tanzanya,  Arjantin, Brezilya, Çin(yeşil çay), Kosta Rika, Mısır, Japonya, Nepal(yeşil çay), Papua Yeni Gine(Kakao) Bolivya, Beliza Adası, Brezilya, Kosta Rika, Dominik, Gabon,  Guatemela, Gana, Honduras, Fildişi Sahilleri, Madagaskar, Meksika, Nikaragua, Panama, Papua Yeni Gine, Togo. Hububat (Hububat)AB ülkeleri, ABD, Kanada, Avustralya, Arjantin, Brezilya, Çin, Çek Cumhuriyeti, Mısır, Macaristan, Polonya, Rusya Federasyonu, Slovakya, Türkiye, Bolivya, Meksika, Brezilya, Peru (Pirinç) Çin, Hindistan, Endonezya, Myanmar, Pakistan, Filipinler, Sri Lanka, Tayland, , Kanada, Birleşik Devletler, Fransa, İtalya, İspanya, Kosta Rika, Guyana, Surinam, Uruguay Yağlı tohumlar (Yağlı tohumlar) AB ülkeleri, Kuzey Amerika, (Hindistan cevizi) Kosta Rika,Kolombiya, Dominik, Honduras, Hindistan, Madagaskar, Sri Lanka(Keten tohumu) Rusya Federasyonu(Zeytin) Akdeniz ülkeleri, Arjantin (Kabak çekirdeği)Çin, Macaristan, Meksika(Aspir tohumu) Kanada, Arjantin, Paraguay(Susam tohumu)Bolivya, Brezilya, Burkini Faso,Çin,ElSalvadorGambiya,Guatemala, Hindistan, Malavi, Meksika, Nikaragua, Paraguay,Sri Lanka, Sudan, Türkiye, Uganda (Soya fasulyesi) ABD, Arjantin, Avusturya, Fransa, Bolivya, Brezilya, Çin, Hırvatistan, Paraguay, Uganda, Uruguay, Zimbabwe, AB ülkeleri(Ayçiçeği Çekirdeği) Macaristan, ABD, Arjantin, Çin, Hırvatistan, Fransa, Paraguay, Uganda, Uruguay . II. Hayvansal Ürünler Et, süt ürünleri, yumurta (Et) ABD, AB ülkeleri, Arjantin, Uruguay, Yeni Zelanda(Süt ve süt ürünleri)ABD, AB ülkeleri, Avusturya, Belçika , Danimarka, Fransa, Almanya, İsveç, İsviçre, Hollanda, İngiltere, Arjantin Mısır(Peynir), Türkiye(Süt) Bal Meksika, Arjantin, Bolivya, Brezilya, Çin, Kolombiya, Kosta Rika, Dominik, Mısır, El Salvador, Guatemala, Haiti, Madagaskar, Türkiye, Uganda, Tanzanya, Uganda, Uruguay, Zambiya. Balık İrlanda, Norveç(somon balığı), ABD, Brezilya, Hollanda, İngiltere(kab. su ürünl.) . III. İşlenmiş Ürünler Bitkisel yağlar Arjantin(zeytinyağı-ayçiçek yağı), Arjantin ve Benin(palm yağı) Bolivya, Brezilya(palm yağı ve palm çekirdeği yağı), Çin, Kolombiya(palm yağı), Madagaskar, Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti . Şeker ve şekerli mamuller (Şeker kamışından üretilen şeker)Arjantin, Brezilya, Kolombiya, Kosta Rika, Küba, Dominik, Guadelupe, Hindistan,Madagaskar, Mauritius, Meksika, Belçika, Paraguay, Myanmar, Filipinler, Reunion, Güney Afrika Cumhuriyeti, Sri Lanka,(Pancardan üretilen şeker) AB ülkeleri(Agav bitkisi suyu) Meksika(Tahıl bazlı tatlandırıcılar) Belçika (Turunçgil bazlı tatlandırıcılar) İtalya (Akcaağaç şurubu) Kanada(Hurma şurubu) Orta Doğu(Elma ve armut suyu) AB ülkeleri ve ABD(Stevia rebaudiana bitkisi) Paraguay ve  Brezilya. İşlenmiş sebzeler ABD ve  AB ülkeleri (domates), Avustralya, Kosta Rika, Türkiye, Tanzanya, (Kurutulmuş sebzeler)Arjantin, Almanya, Macaristan, Hollanda(Dondurulmuş sebzeler) Belçika, Danimarka, Almanya, İsviçre. İşlenmiş meyveler Arjantin, AB ülkeleri, Sri Lanka, ABD, Türkiye, Brezilya ve Porto Riko(muz püresi), Bolivya, Dominik, Honduras(meyve suyu, pulp, konsantre),  Macaristan, Çin, Hindistan, İsrail, Madagaskar, Meksika, Papua Yeni Gine, Portoriko. Alkollü içkiler (Şarap) Fransa, Almanya, Yunanistan, İtalya, Portekiz, Romanya, İspanya, (Şampanya) Fransa, Almanya, İtalya(Bira) Belçika, Fransa, Danimarka, Almanya, Hollanda, İsviçre(Rom) Küba, Kosta Rika, Nikaragua (Grappa), İtalya(Kanyak) Fransa (Viski) İskoçya. Gıda katkı maddeleri Tropikal Amerikan ağacı, Bixa orellana tohumundan elde elden gıda renklendiricisi , annatto,  Afrika ülkeleri ve tropikal Amerikada üretilir. Guar baklagilinden elde edilen Guar zamkı ve  keçiboynuzu kazeini, Akasya tohumu ağacından elde edilen keçiboynuzu zamkı Malavi, Akdeniz Havzası, Doğu Afrika, Asya'da üretilir. Kahverengi deniz yosunundan elde edilen alginat lifi, Kırmızı deniz yosunundan elde edilen İrlanda yosunu(carrageenin) de kullanılır. Kaynak: IGEME,  Organik Tar. Ür. Dış Pazar Araştırması, Ocak 2005 AB ülkelerinde, 2005-2010 yılları arasında toplam tarımsal üretimin %40' nın organik tarıma çevrilmesi planlanmaktadır. İsveç mevcut tarım arazisinin%10 ' nu organik üretime ayırma yasasını çıkartmıştır. Avusturya önümüzdeki  5 yıl içinde % 25  organik tarım yapmayı hedeflemektedir. AB ülkelerinde, ulusal gıda pazarlarındaki başlıca sertifikalı organik tarımsal ürünler payına bakıldığında bu payın genelde %1 ile %5 arasında değişmekte olduğu görülmektedir. AB'deki ülkelerin ulusal gıda pazarlarında organik ürünler payı artma eğilimindedir. AB üyesi ülkelerin pazarlarındaki  organik ürünlerin bir bölümü dış kaynaklıdır. Genelde dış alım yapılan organik ürünler; sebze, tahıl, süt ve süt mamulleri, meyve, yağlı tohumlar, yumurta ve şaraptır.  Dış alım büyük çoğunlukla diğer üye ülkelerden yapılmaktadır.                  AB ülkelerinde toplam organik tarla bitkileri alanında en büyük pay, %54.1 ile tahıllar grubuna aittir. Bunu %6.4 ile baklagiller grubu, % 4.7 ile yağlı tohumlar ve % 2.1 ile yumru bitkiler grubu izlemektedir. AB baklagillerin üretim alanının % 40.9' u, yumru bitkiler alanının %36.7' si, tahıllar ve yağlı tohumlar alanının da %30' dan fazlası Almanya'da bulunmaktadır.AB ülkelerinde, organik bitkisel üretim yanında sığır, koyun, keçi, domuz, et tavuğu ve süt üretiminde organik yetiştiricilik yapılmaktadır. Ancak bunlardan yaygın olarak süt inekçiliği ve süt üretiminde organik yetiştiricilik yapılmaktadır. AB'de toplam mandıra ineği sayısı yaklaşık olarak 22 milyon baş olup, bunun sadece % 2.27' si organik amaçlıdır. Öte yandan, toplam 29 milyon ton olan süt üretiminin ancak % 3.45' i organiktir. Diğer hayvansal üretim alanlarındaki organik üretim oranı %1'in altındadır. AB ülkelerinde, organik hayvancılık üretiminde, et tavuğu dışında hemen hepsinde Avusturya'nın AB toplamında en fazla paya(1/3) sahip olduğu görülmektedir. Avusturya' yı 1/5 ile Almanya izlemektedir. Et tavuğunda ise Danimarka' nın payı en fazla olup toplamın 2/3'ü dolayındadır. AB ülkeleri, dünya perakende organik gıda ve içecek pazarında %50 dolayında paya sahip olup, önemli hedef pazarlardan birisidir. AB ülkelerini  yakın Pazar payı ile ABD ve %10 payı ile Japonya  izlemektedir. AB'nin dünya organik ürünler perakende pazar payının 1/3' den fazlası Almanya'ya, 1/3'ü İtalya ve Fransa'ya aittir. Dünya' da organik gıda pazarında tüketici olarak önem taşıyan diğer ülkeler arasında ise;  Japonya, Hollanda, İsrail, İsveç, Danimarka, İngiltere gibi ülkeler yer almaktadır. Genellikle çeşitli özellikler bakımından farklılıklar olmasına karşın organik gıda pazarında önem taşıyan ülkelerin büyük çoğunluğunda bir takım ortak özelliklerin ortaya çıktığı görülmektedir. Bu ortak özelliklerin başlıcaları şunlardır: Bu ülkelerin hepsinde organik üretime dönüş söz konusudur, bu durum teşvik edilmekte ve her yıl artış göstermektedir. Üretimin önemli bir bölümü ihraç edilmektedir ve dış talep iç üretimi yönlendirmektedir. Yasal düzenlemeler AB' nin 2092/91 no' lu Konsey Yönetmeliğine uygundur. Mevcut gıda pazarlarındaki organik ürün payları düşüktür, ancak artış eğilimindedir. Toplam organik gıda pazar hacmindeki artış hızı yüksektir. Organik ürünlerin fiyatları yüksektir ve tüketicilerin organik ürünler  hakkındaki bilgileri yetersizdir. İç tüketimin tamamına yakını büyük şehirlerdeki süpermarketler aracılığıyla yapılmaktadır. Organik tarım ürünleri açısından bakıldığında şu an Avrupa'da  30 milyar dolarlık bir pazar söz konusudur. Bu pazarda Türkiye'nin payı 37 milyon dolarla yalnızca  % 1.5 civarında bulunmaktadır. Dünya' da organik ürün ticareti yıllara göre hızla artan bir trend göstermektedir. Avrupa'da organik ürünlerde başlıca ithalatçı ülkeler Almanya, Fransa, Hollanda, İsviçre, İngiltere' dir. Ege İhracatçılar Birliği ( EİB ) organik ürünlerin ihracatını koordine etmektedir. AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ORGANİK TARIM UYGULAMALARI             Avrupa Birliği  24 Haziran 1991 tarihli ve 2092/91 sayılı ilk organik tarım yönetmeliğini kabul etmiştir. Kabulünün üzerinden geçen  yıllar  boyunca pek çok değişiklikle zenginleşen bu yönetmelik AB'nin tarımsal ürünlerin organik üretimleri konusunda en önemli hukukî aracıdır. Gerek AB ülkeleri içinde yapılan organik tarım ve hayvancılığın gerekse üçüncü ülkelerden ithal edilebilecek organik ürünlerin tarifleri bu yönetmelikle yapılmaktadır. Yönetmelik sonrasında AB ülkelerinde organik tarım ve organik ürün tüketimi konularında kayda değer bir gelişme kaydedilmiştir.             Organik tarım yapılan ve organik tarıma hazırlık için  geçiş dönemine girmiş olan arazi yüzölçümü 1991'den bu yana 10 kat artmış ve AB (2003 sonu itibariyle) 5.5 milyon hektar ve 143.000 işletmeyle Avustralya ve Latin Amerika'dan sonra dünyada en fazla organik tarım yapılan bölge olmuştur. Organik ürünler pazarında ise yıllık 25 milyar dolar civarındaki pazarın yarısı AB'de. Ürünler yakın zamana kadar organik ürün satılan pazarlarda ve özel ihtisas dükkanlarında satılıyorken artık süper marketlerde bulunuyor. 18 Ekim 2004'te kabul edilen Ekolojik Beslenme ve Tarımda Avrupa Eylem Planı (EAPOFF) ve 1 Ocak 2005'te yürürlüğü girmiş bulunan OTP reformu ile birlikte organik tarım artık AB'nin tarım gündeminin en tepesinde yer almaktadır. OTP reformu çerçevesinde, İşletmeye Tek Ödeme (Single Farm Payment) adı altında, ne ürün ne de üreticiye dönük ve yalnızca ekoşartlılık (eco-conditionnality) ilkesiyle belirlenecek olan yeni destek politikası çok anlamlı. Ekoşartlılık çevre koruması, gıda güvenliği,  hayvan ve bitki sağlığı, ekilebilir alanların çevre ve tarımsal anlamda sağlıklı muhafaza edilmesi temelinde şekillenmektedir. OTP reformu ayrıca çevre koruması, hayvan ve bitki sağlığına dönük kırsal kalkınma politikasını öne çıkarmaktadır.             Avrupa Eylem Planı ise 2005 yıllı itibari ile uygulanmaya başlanmıştır. Ön görülen eylemler 4 ana hedefe yöneliktir: Tüketiciyi bilgilendirmek ve bilinçlendirmek, federal (OTP) ve ulusal destek politikalarının etkinliğini artırmak, organik tarım konusunda Ar-Ge çalışmalarına hız vermek, üretim normları ve  ithalat koşulları ile  teftiş koşullarını güçlendirmek. AB'nin organik tarıma malî destekleri ise 2000-2006 döneminde, AB çiftçisine yılda 3.7 milyar avro destek öngörülmektedir. AB' nin destek mekanizmaları 1999 yılında Komisyon tarafından çıkarılan 1257 sayılı tüzükle belirlenmiştir. Bazı üye devletler organik üretim yapan çiftçilere ulusal ya da bölgesel bazda destekler de sağlamaktadır. Örneğin; İngiltere'de tarım-çevre konuları için ayrılan tarımsal desteklere ilişkin genel bütçeden 9.9 milyon Euro'luk bir pay organik tarıma ayrılmıştır. İngiltere Tarım, Orman ve Balıkçılık Bakanlığı tarafından uygulanan " Organik Tarım Projesi" kapsamında çiftçilere geçiş döneminde birim alan başına (ha) 5 yıllık süre için ödeme yapılmaktadır. Diğer ülkelerde de direk ve prim ödemelerinin yanısıra; tohumda geri ödeme, tüketiciyi bilgilendirme kampanyaları, eğitim, çeşitli reklamlar ve pazarlamaya yönelik destekleme programları da görülmektedir. 2000 yılında, Almanya'da organik tarıma geçiş yardımı ortalama olarak 180 Avro dur. Bu rakam Finlandiya da 440 Avro, isviçre 1250 Avro'dur. AB' ye yeni üye olan ülkelerden Çek Cumhuriyeti, Estonya, Macaristan, Letonya, Litvanya, Polonya, Slovakya ve Slovenya'da organik üretim yapan çiftçilere yönelik destekleme programları görülmektedir.